Waarom dit project?

Icon
Monitoring van het lokaal vrijetijdsbeleid

 

 


De Vlaamse overheid streeft een volwaardig partnerschap met het lokaal niveau na. In 2016 werden de sectorale doelsubsidies ingekanteld in het gemeentefonds. Ook deze voor het lokaal cultuur-, jeugd- en sportbeleid. Daarmee stapt de Vlaamse overheid af van een hiërarchische relatie met de steden en gemeenten. Lokale besturen hebben voortaan dus meer beheersautonomie om hun beleidsdoelstellingen na te streven.

Dankzij de opheffing van de geoormerkte middelen voor cultuur, jeugd en sport zijn de gemeentelijke vrijetijdsdiensten niet langer gebonden aan een bepaalde regulering. Toch willen de Vlaamse overheid én de lokale overheden het lokale vrijetijdsgebeuren blijven monitoren. Samen bouwen we aan een sterk vrijetijdsbeleid op maat van de gemeente. 

De lokale vrijetijdsmonitor ondersteunt de gemeenten met een overzicht van data die bepaalde beleidsbeslissingen over vrije tijd helpen te onderbouwen. Bekijk met onderstaande link in welke thema's de data geclusterd zijn.

Icoon data ontsluiten
5 doelen van de lokale vrijetijdsmonitor
  1. De lokale vrijetijdsmonitor biedt een antwoord op de
    monitoringsnoden over de breedte van het lokale vrijetijdsveld,​
    met inbegrip van cultuur, jeugd en sport​

     
  2. De lokale vrijetijdsmonitor is een beleidsinstrument voor​
    lokale besturen bij het voeren van een kwalitatief vrijetijdsbeleid​
    het brengt bestuurlijke beslissingen over vrije tijd in beeld

     

  3. Er is weinig planlastverhoging bij lokale besturen of hun partners 
    de data-inzameling gebeurt via bestaande registers
    of op basis van vrijwillige deelname

     

  4. Lokale ambtenaren en schepenen stelden de indicatoren samen
    zij houden blijvend toezicht op de relevantie ervan

     

  5. De data wordt ontsloten op een centraal platform
    lokale besturen kunnen hier actief mee aan de slag en
    kunnen zich benchmarken met andere steden of gemeenten

Icoon relevantie
Relevante indicatoren en thema's

Sinds 2016 buigen verschillende gemeenten en belangenbehartigers van onze sectoren zich over welke gegevens het Departement Cultuur Jeugd en Media dient te verzamelen in samenwerking met Sport Vlaanderen en VVSG. Bekijk hier de geschiedenis van de monitor tot aan de start van het project in 2018.

Sinds de lancering telt de lokale vrijetijdsmonitor meer dan honderd indicatoren. In 2021 onderwierpen we deze aan een relevantietoets waarbij opnieuw heel wat gemeenten en sectororganisaties betrokken werden.

Icon
Waarom vragen wij de gemeenten om deel te nemen?

De Vlaamse steden en gemeenten zijn zelf de meest aangewezen bron om het lokale vrijetijdsgebeuren in kaart te brengen. De lokale vrijetijdsmonitor roept dan ook ieder gemeentebestuur op om deel te nemen aan de driejaarlijkse bevraging van lokale vrijetijdscoördinatoren. Met de lokale vrijetijdsmonitor zijn namelijk alle cultuur,- jeugd-, sport- en vrijetijdsambtenaren, maar ook hun schepenen, in staat om hun vrijetijdsbeleid te analyseren. Dat gebeurt op basis van cijfers over drie periodieke werkjaren binnen eenzelfde legislatuur. Zo werkt de monitor gaandeweg aan een historische reeks over het lokale vrijetijdslandschap met zo min mogelijk planlast voor de gemeenten.

Met het bevragen van lokale vrijetijdsambtenaren komt de lokale vrijetijdsmonitor tot gegevens die het elders niet kan vinden. Toch worden heel wat gegevens opgevraagd bij diverse bronnen die al met bestaande platformen of bevragingen vrijetijdsgegevens sprokkelen. Door (1) het bevragen van ambtenaren met de registratietool, en door (2) het opvragen van data bij authentieke bronnen, zorgt de lokale vrijetijdsmonitor voor een zo volledig mogelijk overzicht van vrije tijd in de Vlaamse steden en gemeenten. Negen thema's zorgen er bovendien voor dat dit overzicht helder blijft: aanbod, participatie, tewerkstelling, samenwerkingsverbanden, vrijwilligers, tevredenheid, financiën, inspraakvormen en infrastructuur.

Een overzicht van gegevens over deze thema's kan gemeentebesturen helpen bij het voeren van een datagedreven beleid over cultuur, jeugd en sport. Zo kan de lokale vrijetijdsmonitor de gemeentelijke vrijetijdsdiensten ondersteunen bij bijvoorbeeld de opmaak van hun meerjarenplan, bij de omgevingsanalyse en bij ad hoc onderzoek. De lokale mandatarissen kunnen zich benchmarken met interessante vergelijkingsgroepen zoals een specifieke gemeente of een cluster van buurgemeenten, streekgebonden gemeenten en gemeenten uit de Belfius-cluster dat een representatieve groepering maakt van gemeenten met een gelijkaardig inwonerstal of met een gelijkaardige economische of financiële rijkdom.